Τα Βραβεία Olympia Health & Nutrition Awards στα πλαίσια του Διεθνούς Συνεδρίου «Κρασί και Ελαιόλαδο στη Μεσόγειο»

Σε ένα σημαντικό διεθνές συνέδριο για το κρασί και το ελαιόλαδο στη Μεσόγειο, που πραγματοποιήθηκε στην Αρχαία Ολυμπία, επιστήμονες και επαγγελματίες του ελαιολάδου και του οίνου από επτά χώρες εξέτασαν δύο βασικούς πυλώνες της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής. Το πλούσιο πρόγραμμα επιστημονικών παρουσιάσεων ακολουθήθηκε από την τελετή απονομής των Βραβείων Olympia Health & Nutrition Awards, στα οποία βραβεύτηκαν τα πιο υγειοπροστατευτικά -Υψηλά Φαινολικά ελαιόλαδα του κόσμου.

Πριν από δέκα χρόνια, η πρώτη τελετή απονομής των Βραβείων Olympia Health & Nutrition Awards https://www.oliveoiltimes.com/health-news/olive-oil-innovations-discoveries-breakthroughs-ancient-olympia/51812, που πραγματοποιήθηκε στη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία στην Αρχαία Ολυμπία, αποτέλεσε, όπως δήλωσε ο παραγωγός ελαιολάδου Σπύρος Δαφνής, «ένα σημείο καμπής που άλλαξε την πορεία της ιστορίας του ελληνικού ελαιολάδου». Η εκδήλωση ανέδειξε ελαιόλαδα πλούσια σε φυσικά φαινολικά συστατικά (πολυφαινόλες), τα  οποία συνδέονται με σημαντικά οφέλη για την υγεία, ενθαρρύνοντας έτσι την παραγωγή περισσότερων υψηλά φαινολικών εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων (HPEVOOs).

Φέτος, ορισμένοι από τους ομιλητές και βραβευμένους που είχαν συμμετάσχει το 2016 επέστρεψαν στην Ολυμπιακή Ακαδημία, ενώ πολλοί ακόμη συμμετείχαν στη φετινή διοργάνωση «για να διερευνήσουν πώς το κρασί και το ελαιόλαδο μπορούν να συμβάλουν όχι μόνο στη γαστρονομία και τον πολιτισμό, αλλά και στην ανθρώπινη υγεία και ποιότητα ζωής», όπως δήλωσε η πρόεδρος του Παγκόσμιου Κέντρου Ελιάς για την Υγεία και συμπρόεδρος του συνεδρίου, Δρ. Ελένη Μέλλιου.

Το συνέδριο δίπλα σε έναν αρχαιολογικό χώρο

Στον χαιρετισμό της, η Δρ. Ελένη Μέλλιου υπενθύμισε ότι οι αρχαίοι Ολυμπιονίκες τιμούνταν με τον ιερό κότινο, στεφάνι από κλαδί ελιάς κομμένο από το ιερό δέντρο κοντά στον Ναό του Διός, σε μικρή απόσταση από τον χώρο του συνεδρίου. Έτσι, «ένα κλαδί ελιάς έγινε σύμβολο της ανώτατης ανθρώπινης διάκρισης και αριστείας. Επιπλέον, σε άλλους αγώνες οι νικητές ανταμείβονταν συχνά με πολύτιμο ελαιόλαδο αποθηκευμένο σε μεγάλους αμφορείς, ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά του αρχαίου κόσμου.

Όπως τόνισε η Δρ. Ελένη Μέλλιου, στην Αρχαία Ελλάδα το ελαιόλαδο και το κρασί διαμόρφωσαν τον πολιτισμό, τη φιλοσοφία, τη φιλοξενία, τη γιορτή, την ευημερία και την καθημερινή ζωή. Η σύγχρονη επιστήμη παρέχει πλέον αποδείξεις ότι ο σεβασμός των αρχαίων προς αυτά τα προϊόντα ήταν δικαιολογημένος. «Γνωρίζουμε πλέον ότι το ελαιόλαδο περιέχει ισχυρές βιοδραστικές ενώσεις με σημαντικές αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, ενώ η μέτρια κατανάλωση κρασιού – ως μέρος του μεσογειακού τρόπου ζωής – έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με τη μακροζωία και την καρδιαγγειακή υγεία».

Σύγχρονες εξελίξεις και επιστημονικές ανακαλύψεις

Στις 5 και 6 Ιουνίου, οι 80 συμμετέχοντες στο συνέδριο https://mwoconf.org/en  συζήτησαν νέες εξελίξεις στην οινοποίηση, το μάρκετινγκ και την επιστημονική έρευνα σχετικά με τα οφέλη για την υγεία των εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων υψηλής περιεκτικότητας φαινολών και των προϊόντων που παράγονται από αυτά. Οι παρουσιάσεις εξέτασαν, μεταξύ άλλων, την επίδραση αυτών των υψηλά φαινολικών ελαιολάδων στη νόσο Αλτζχάιμερ, την οστεοαρθρίτιδα, τον καρκίνο, τη φλεγμονή και την αθηροσκλήρωση. Άλλες εισηγήσεις επικεντρώθηκαν στη βιοποικιλότητα και στις βιώσιμες πρακτικές, όπως νέοι τρόποι αξιοποίησης των υποπροϊόντων του ελαιολάδου και του κρασιού. Παρουσιάστηκαν επίσης νέες μέθοδοι, μηχανήματα και τεχνικές για την παραγωγή ελαιολάδου, τη χρονολόγηση ελαιόδεντρων και την παραγωγή συμπληρωμάτων διατροφής.

Ορισμένοι ομιλητές συνέκριναν τους τομείς του κρασιού και του ελαιολάδου. Η Αν. Καθηγήτρια κα. Μαρία Νικολαντωνάκη, πρότεινε τη Βουργουνδία της Γαλλίας ως πρότυπο για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ελληνικών αμπελουργικών περιοχών, όπου η παράδοση και η καινοτομία συνυπάρχουν αρμονικά. Το μέλος της οργανωτικής επιτροπής, Αν. Καθηγητής ΕΚΠΑ κ. Προκόπης Μαγιάτης, δήλωσε ότι ονειρεύεται «την ημέρα που οι ελαιώνες θα αξιολογούνται και θα αποκτούν αξία με βάση τα ιδιαίτερα εδαφοκλιματικά χαρακτηριστικά τους (terroir) και την ποιότητα που παράγουν, όπως συμβαίνει με το κρασί».

Μεταξύ των παρουσιάσεων που τράβηξαν ιδιαίτερα την προσοχή των συμμετεχόντων ήταν εκείνες που αφορούσαν την πιθανή αντικατάσταση της μάλαξης κατά την παραγωγή ελαιολάδου με εξειδικευμένη τεχνολογία υπερήχων, τη χρήση υπολογιστικής όρασης για την πρόβλεψη της περιεκτικότητας σε φαινόλες μέσω εικόνων από ελιές, μαθηματικούς αλγορίθμους που προσδιορίζουν τη φρουτώδη γεύση, την πικράδα και την πικάντικη αίσθηση του παρθένου ελαιολάδου από τα χημικά του χαρακτηριστικά, και την αξιοποίηση των οινολασπών ως πηγή βιοπροϊόντων με αντιμυκητιακή δράση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε επίσης μια ζωντανή συζήτηση με τη συμμετοχή παραγωγών ελαιολάδου και οίνου από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, οι οποίοι μοιράστηκαν τις ιστορίες επιτυχίας τους, αναδεικνύοντας τις προσπάθειές τους για την αναβίωση παραμελημένων ελαιώνων και αμπελώνων και την παραγωγή επιτυχημένων προϊόντων υψηλής ποιότητας.

Έρευνα για τα υψηλά φαινολικά ελαιόλαδα

Προς το τέλος της δεύτερης ημέρας των παρουσιάσεων, 120 παραγωγοί ελαιολάδου, επαγγελματίες του κλάδου και μέλη των οικογενειών τους συγκεντρώθηκαν για να ακούσουν τις απόψεις του Ιδρυτή του UC Davis Olive Center Dan Flynn  σχετικά με το πώς η επιτυχημένη ανάπτυξη της οινοβιομηχανίας της Καλιφόρνια θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για τον ελληνικό τομέα του ελαιολάδου, τη σύνοψη του Καθ. κ. Προκόπη Μαγιάτη για τα πρόσφατα ερευνητικά ευρήματα που αφορούν τα οφέλη των εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων υψηλής περιεκτικότητας σε φαινόλες για την υγεία, καθώς και την παρουσίαση της Δρ. Ελένης Μέλλιου σχετικά με τις επιστημονικές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί με την οικονομική στήριξη του Παγκόσμιου Κέντρου Ελιάς για την Υγεία από την ίδρυσή του έως σήμερα, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής υποστήριξης πολυάριθμων συνεδρίων και νέων υποψήφιων διδακτόρων που ασχολούνται με την μελέτη για τα υψηλά φαινολικά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα (HPEVOO) και την επίδραση τους στην υγεία.

Ο Προκόπης Μαγιάτης παρουσίασε μελέτες από διάφορες χώρες που υποδεικνύουν ότι οι φαινόλες του ελαιολάδου μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του καρκίνου, της νόσου Αλτσχάιμερ, της φλεγμονής, του διαβήτη, της σαρκοπενίας, της υπέρτασης κατά τη κύηση, της λευχαιμίας και άλλων παθήσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μελέτη OleoMets https://greekliquidgold.com/olive-oil-polyphenol-supplement-reduces-blood-sugar/, όπου η χορήγηση συμπληρώματος πολυφαινολών ελαιολάδου σε ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο παρείχε νέα στοιχεία ότι οι φαινόλες του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου μπορούν να επηρεάσουν με θετικό τρόπο και σε πολύ σημαντικό βαθμό τη μεταβολική υγεία (ζάχαρο, πίεση και χοληστερίνη) ανεξάρτητα από τα υγιεινά λιπαρά και τα υπόλοιπα συστατικά του ελαίου.

Επιπλέον, δεκαοκτώ ανασκοπήσεις της επιστημονικής βιβλιογραφίας κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες κατέγραψαν ενδείξεις θετικών επιδράσεων των φαινολών, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση και επέκταση των αποτελεσμάτων. Σε αντίθεση με πολλά φαρμακευτικά σκευάσματα, οι κλινικές δοκιμές με ελαιόλαδα υψηλής φαινολικής περιεκτικότητας και σχετικά συμπληρώματα δεν έδειξαν ανεπιθύμητες παρενέργειες, αλλά μόνο ευεργετικά αποτελέσματα. Ο Αν. Καθηγητής κ. Μαγιάτης πιστεύει ότι τέτοιου είδους στοιχεία θα πρέπει να «βοηθήσουν να πειστούν όλοι ότι το υψηλά φαινολικό ελαιόλαδο πρέπει να αποτελεί μέρος της καθημερινής τους διατροφής».

Η τελετή απονομής των Βραβείων Olympia Health & Nutrition Awards 2026

Μετά το πέρας των ομιλιών, απονεμήθηκαν βραβεία σε εταιρείες και οργανισμούς που υποστήριξαν την έρευνα, σε υποψήφιους διδάκτορες που έλαβαν υποτροφίες από το Ίδρυμα Λεβέντη, καθώς και σε παραγωγούς των ελαιολάδων με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε προστατευτικές για την υγεία φαινόλες.

Ανάμεσα στους βραβευθέντες για τη στήριξη της έρευνας σχετικά με τα οφέλη των ελαιολάδων υψηλής φαινολικής περιεκτικότητας ήταν η Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας, η Laconiko, η Pamako και η Falansia.

Από περισσότερα από 1.200 δείγματα που αναλύθηκαν φέτος σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα ελληνικά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες ήταν το ελαιόλαδο Sparta Medicinal Olive Oil (D. Sakkas) – πρώτη θέση με 3.400 mg/kg συνολικών φαινολών, το ελαιόλαδο Evolia (Ευαγγελία Γκιώνη) και το ελαιόλαδο Olive Poem (Θεόδωρος Κουτσοθεοδώρης).

Συνολικά, 390 ελληνικά υψηλά φαινολικά ελαιόλαδα βραβεύτηκαν. Παράλληλα, τα Atsas, Strakka και Falansia διακρίθηκαν ως τα κορυφαία ελαιόλαδα της Κύπρου, ενώ σε διεθνές επίπεδο ξεχώρισαν τα Adonis (Τυνησία), Cibo Previ (Ιταλία) και Trasfluid–Vignoli Food (Ιταλία).

Όπως ανέφερε η Δρ. Ελένη Μέλλιου, στην αρχαία Ελλάδα το ελαιόλαδο «δεν ήταν απλώς τροφή. Ήταν δύναμη. Ήταν υγεία. Ήταν φως. Ήταν ιερό». Συνολικά, τα συμπεράσματα του συνεδρίου συνέβαλαν στην καλύτερη κατανόηση της διαχρονικής αξίας του κρασιού και του ελαιολάδου, δύο προϊόντων που έχουν εμπλουτίσει τη Μεσόγειο επί χιλιετίες.